PILIPINAS: Iba pang detalye ng lamat sa proseso at tortyur na lumabas sa pag aresto sa 43 na manggagawang pangkalusugan
February 12, 2010
KOMISYON NG KARAPATANG PANTAO SA ASYA - PROGRAMA NG KAGYAT NA APELA
Panibagong Detalye sa Kagyat na Apela: AHRC-UAU-032-2010-TL
12 Pebrero 2010
[ RE: AHRC-UAU-003-2010: PILIPINAS: Dalawang biktima ng tortyur muling inaresto kasama ang 41 na iba pa sa isang kwestionableng kaso]
---------------------------------------------------------------------
PILIPINAS: Iba pang detalye ng lamat sa proseso at tortyur na lumabas sa pag aresto sa 43 na manggagawang pangkalusugan
ISYU: Biktima ng Tortyur; karapatan sa kalayaan at seguridad, arbitraryong pag aresto at detensyon; tagapagtanggol ng karapatang pantao
--------------------------------------------------------------------
STOP extrajudicial killings in the Philippines
http://www.pinoyhr.net/
------------------------------------------------------
Mahal naming mga Kaibigan,
Ang Komisyon ng Karapatang Pantao sa Asya (AHRC) ay nakatanggap ng karagdagang detalye kung paano ang militar at pulis ay gumamit ng sikolohikal na paraan ng pagtortyur sa 43 manggagawang pangkalusugan na nanatiling nakadetine sa kampo military. Ang 43 na biktima, kung saan dalawa dito ay nakaranas ng tortyur sa nakaraan, ay iligal na inaresto sa isang kwestionableng kaso noong Pebrero 6, 2010. Ang proseso, kung saan ang pulis at militar ay nang aresto, detine at sampa ng kaso laban sa mga biktima, ay may lamat.
KARAGDAGANG IMPORMASYON:
Sa aming nakaraang apela (AHRC-UAU-003-2010), aming kinilala ang 43 biktima na patuloy na arbitraryong nakakulong sa kampo ng militar sa Camp Capinpin, Morong, Rizal. Walang sinuman sa naaresto ay may nakabinbin na warrant of arrest; bagamat ang pulis at militar ay nang aresto at nakadetine sa kampo military kung saan sila ininteroga at tinortyur.
Ang AHRC ay nakakuha ng dagdag na sampung pangalan ng mga manggagawang pangkalusugan. Ito ay sina Lydia Ubera, Reynaldo Makabenta, Delia Ocasla, Jane Balleta, Ailene Monasteryo, Pearl Irene Martinez, Ellen Carandang, Dany Panero, Rayom Among and Emily Marquez. Sila ang ilan sa mga kasali sa palihan kaugnay sa pagsasanay sa kalusugan—Ang First Responders Training –na inorganisa ng Community Medicine Foundation, Inc. (COMMED) at Council for Health and Development (CHD).
Ayon sa ulat na nakalap ng Karapatan, isang lokal na organisasyon ng karapatang pantao, nang ang mga pulis at militar ay dumating para ihain ang search warrant, sapilitan silang pumasok sa lugar kung saan ang mga biktima ay naglulunsad ng palihan. Ang mga militar ay pinilit ang nangangasiwa ng bahay para buksan ang gate at pagkatapos nito ay pumunta ang mga sundalo sa iba't ibang direksiyon. Sinipa din nila ang harapang pintuan ng bahay.
Nang si Dr. Melecia Velmonte at kanyang anak na si Bob ay humihingi ng search warrant, hindi sila pinansin ng military. Si Dr. Velmonte, kilalang doctor sa gobyerno na nagttrabaho sa Philippine General Hospital (PGH) bilang dalubhasa sa nakakahawang karamdaman, ang nagmamay-ari ng lugar na pinagdausan ng palihan.
Sa ilalim ng batas, kapag ang pulis ay naghain ng kautusan ng korte upang magsagawa ng panghahalughog ito ay nasa ilalim ng kanilang obligasyon na ipakita sa taong nagmamay-ari o nakakasakop ng lugar na hahalughugin. Ang layunin nito ay upang tiyakin na ang taong kung kanino nakapatungkol ang warrant ay matiyak na ang pangalan at lokasyon ng lugar na sasailalim sa panghahalughog ay tama.
Sa halip, ang ginawa ng pulis at militar ay pinosasan at inutusan ang lahat ng mga propesyonal at manggagawang pangkalusugan na pumila sa garahe kung saan sila ay sumailalim sa pangangapkap ng katawan. Ang mga sundalo ay nagsimulang tanungin sila, kuhanan ng larawan at irekord ang bidyo habang sila ay tinatanong. Ang mga lalaking biktima ay nakapiring ng lumang damit ng mga sundalo na dala nila at pagkatapos ay nilagyan ng tape. Lahat ng pansariling gamit ng mga biktima ay dinala ng mga militar.
Bukod dito, nang ang militar at pulis ay nagsagawa ng panghahalughog sa lugar ng compound, ang may-ari ay hindi pinahintulutan na siyasatin ang panghahalughog. Sa halip, sila at ang 43 na biktima ay dinala sa labas ng lugar; sa ganitong paraan, mga pulis at sundalo lamang ang iniwan para magsagawa ng panghahalughog ng hindi nasisiyasat ng may ari. Sa ilalim ng batas, kapag isinasagawa ang paghahalughog, kailangang may testigo, kagaya ng kapitan o may ari mismo, para sa layunin na matiyak na ang mga gamit ng panghahalughog ay maayos na naidokumento.
Matapos magsagawa ng panghahalughog, ang pulis at sundalo ay sinasabing nakakita ng C4 na eksplosibo, baril na may pitong bala, tatlong granada (isa ay alegasyong nakita sa ilalim ng unan) at improvised na bomba. Wala sa pulis o military ang may maayos na dokumentasyon sa mga gamit na nakita, o resibo ng imbentaryo ng armas at eksplosibo na sinasabi nilang nakumpiska. Inabot ng ratlong oras ang mga pulis at military ng tatlong oras sa pagsasagawa ng panghahalughog sa Velmonte compound.
Matapos na maposasan ang mga biktima ay saka lamang ipinakita ni Police Superintendent Marion P. Balonglong kay Bob ang search warrant na kanilang dala.
Subalit, ang pangalan na nasa search warrant na sumailalim sa paghahalughog ay hindi nagtataglay ng pangalan ng may-ari at tamang lokasyon ng kanilang pag-aari. Ito ay nasa ilalim ng pangalang Mario Condes ng Barangay Maybangcal, Morong, Rizal, na nahaharap sa kasong illegal possession of firearms.Ang search warrant ay may petsa na Pebrero 5, 2010 ay inilabas ni Judge Cesar A. Mangrobang ng Branch 22 ng Imus, Cavite Regional Trial Court, at hindi nagsasaad ng eksaktong address ng compound ng Velmonte.
Subalit ng iginiit ni Bob na ang pangalan at lokasyon ng search warrant na dala ng mga pulis ay hindi naglalaman ng kanilang pangalan, na makakapagtuwid sa isinagawang paghahalughog, ang pulis at militar ay hindi pinansin ang kanyang paliwanag. Ang pangalang Mario Condes, na siyang pakay ng warrant, ay hindi nagmamay-ari o kilala ng may ari.
Ang militar at pulis na nang aresto ay pinangunahan ni Colonel Aurelio Baladad, commander ng 202nd Infantry Brigade of the Philippine Army; at Police Superintendent Marion Balonglong of PNP Rizal.
Lahat ng biktima sy dinala sa Camp Capinpin sa Tanay, Rizal, isang kampo militar at headquarters ng 202nd Infantry Brigade of the Philippine Army (PA). Sila ay pinilit na isinakay sa convoy ng sasakyan ng militar na binubuo ng apat na 6 x 6 truck ng militar, dalawang military Armored Personnel Carrier (APC), kotse at ambulansya. Ilan sa mga sasakyan ay walang plaka habang ang ibang plaka ay may takip o may bahid ng putik.
Lahat ng biktima ay nasampahan na ng kasong Illegal Possession of Explosives sa opisina ng lokal na taga-usig. Bagamat, ang paraan ng inquest proceeding na isinagawa ay kwestiyonable. Ang taga-usig ang nagpunta sa kampo militar sa halip na ang pulis at militar ang magpunta sa tanggapan ng taga-usig upang magsagawa ng inquest.
Sa ilalim ng seksyon 2 ng Department of Justice's (DOJ) Department Circular No. 61, ang pampublikong taga-usig ay maari lamang maglunsad ng inquests sa istaasyon ng pulis hindi sa kampo militar.
"..sa mga nakatalagang mag-inquest ay dapat na maglunsad ng kanilang tungkulin sa panahon ng kanilang mga itinakdang gawain at tanging sa istasyon ng pulis/headquarters ng pulis na lutasin at pagaanin ang pagsasaayos ng kaso ng inquest"
Ang kampo militar kung saan ang mga biktima ay nakakulong ay hindi regular na lugar para sa detensyon. Ang biktima ay dapat na ilipat at ikulong sa regular na istasyon ng pulis, hindi lamang sa kampo militar. Dakong2 ng hapon ngayon, Pebrero 12, ang Korte ng Apela (CA) ay didinggin ang petisyon ng writ of habeas corpus na isinampa ng pamilya ng mga biktima.
TESTIMONYA NG MGA BIKTIMA AT DETALYE NG TORTYUR:
Dr. Alex Montes, 62 taong gulang
Ang ulat na ito ay binanggit kung paano siya kinuryente at paulit-ulit na sinuntok sa tiyan habang tinatanong. Ang militar ay inaakusahan siya bilang miyembro ng New People's Army (NPA) at rebeldeng pinaghihinalaang espesyal na unit para pumatay. Naiulat na ang tindi ng sakit na kanyang dinanas ay tumagal ng ilang oras na nakapagdulot ng pag-amin niya ng anuman.
Dr. Merry Mia Clamor, 33 taong gulang
Siya ay piniringan at pinosasan habang sumasailalim sa interogasyon sa isang kwarto na hindi niya matukoy. Sa ulat na ito, sabi ni Clamor sa kanyang karanasan: "Ako ay nagulat. Wala akong masabing kahit na ano" Nang tanungin sa akin kung ginamot ko si Gregorio Rosal aka Ka Roger, ang tagapagsalita ng Communist Party of the Philippines (CPP).
"Ginagawa ko ito (palihan sa mga manggagawang pangkalusugan) sa aking dalisay na intensyon para magsanay ng mga boluntir at bigyan sila ng kasanayan para sila mismo ay makatulong sa iba sa komunidad". Si Clamor ay inihanay ng militar bilang "national level”. "Nakakahiya ito.. Pinili kong manatili sa Pilipinas sa halip na magtungo sa ibang bansa, Pinili kong manatili ang aking kaalaman ito at
Ang kanyang asawa ay si Roneo Clamor, pangalawang kalihim ng Karapatan.
Si Glenda Murillo ay kasalukuyang nagdadalantao.
Inilahad ni Murillo ang kanyang karanasan kay Leila De Lima, chairperson ng Philippine Commission on Human Rights (CHR), kinapanayam habang personal na binisita ang mga biktima sa kampo: ""Wala naman po silang nakuha at nakita po talaga sa amin. Inaano lang nila na mga NPA daw po kami, pero hindi naman po
Pahayag ni De Lima sa mga naranasan niyang torture:
Sa kanyang personal na pagdalaw sa kampo kung saan nandoon ang mga biktima, Tinukoy ni Commissioner De Lima kung paano ang mga biktima ay sikolohikal na tinortyur.
Sa ulat na ito ni De Lima sabi niya: Isang bagay ang sigurado, hindi daw sila pinapatulog, tuloy-tuloy ang interogasyon. Isa sa kanila ay patuloy ang pagkakaposas at piring sa loob ng 36 na oras. At kapag pupunta sa banyo, hindi sila pwede humawak sa sarili nila, ibig sabihin iba ang sumusubo sa pagkain sa kanila.
Kanya ring natuklasan na ang mga biktima ay hindi pinagkalooban ng karapatan sa abugado kahit paulit-ulit ang paghingi nila ng abugado habang interogasyon.
Sa ilalim ng Anti-Torture Act ng 2009 o Republic Act 9745, ang pagpiring ay isang porma ng mental at sikolohikal na tortyur. Pinangunahan ni De Lima ang grupo ng CHR na nag-interbyu sa mga biktima sa Camp Capinpin, Tanay, Rizal noong Pebrero 8.
MUNGKAHAING HAKBANG:
Mungkahi na gamitin ang halimbawang liham na aming inilabas sa aming nakaraang apela (AHRC-UAU-003-2010) kaugnay nito. Maari ninyong ipadala ang inyong sulat sa pamamagitan ng fax o koreo. Maari ninyong pindutin ang button o ipasa ang link sa iba upang tumugon sa apela. Sa pamamagitan ng pagpindot ng apela, ang liham apela ay direktang ipapadala sa nais patungkulan ng apela.
Sa pagsulat ng liham apela, kasama ang pangalan ng sampu na iba pang biktima, na binanggit sa katawan ng apela, na listahan ng biktima. Ang AHRC ay papaabutan kayo kung ano ang inunlad ng kaso.
Salamat.
Programa ng Kagyat na Apela
Komisyon ng Karapatang Pantao sa Asya (ua@ahrc.asia)

